Pr\u0119\u017cnie nap\u0119dzaj\u0105cy szczeci\u0144sk\u0105 scen\u0119 jazzow\u0105 Micha\u0142 Starkiewicz i Tomasz Licak byli ostatnio zaj\u0119ci przemierzaniem mi\u0119dzyplanetarnych \u015bwiat\u00f3w z tw\u00f3rczo\u015bci Stanis\u0142awa Lema wraz z nowym sk\u0142adem wsp\u00f3\u0142tworzonym z Ksawerym W\u00f3jci\u0144skim i Luisem Mora Matusem, czego efektem by\u0142a wydana jesieni\u0105 p\u0142yta Solaris. Tym razem obaj powr\u00f3cili do swojego macierzystego zespo\u0142u The Beat Freaks, by nagra\u0107 jego czwart\u0105 p\u0142yt\u0119. Mechanics of Nature, powsta\u0142a we wsp\u00f3\u0142pracy ze s\u0142ynnym tr\u0119baczem Ralphem Alessim, otwiera muzyk\u00f3w na nieprzewidywalno\u015b\u0107 i zwodnicze pi\u0119kno nieodgadnionego \u015bwiata natury.<\/p>\n\n\n\n
P\u0142yta nieprzypadkowo ukaza\u0142a si\u0119 22 kwietnia, kiedy to przypada \u015awiatowy Dzie\u0144 Ziemi. Wok\u00f3\u0142 wydania tego materia\u0142u szczecinianie zbudowali bowiem nienachaln\u0105, lecz sp\u00f3jn\u0105 i konsekwentn\u0105 otoczk\u0119 ws\u0142uchiwania si\u0119 w przyrod\u0119, jej t\u0119tno, potrzeby oraz przes\u0142anie. Nie jest to jednak muzyka, kt\u00f3ra przyrod\u0119 stara si\u0119 bezpo\u015brednio na\u015bladowa\u0107. Perkusista zespo\u0142u Radek Wo\u015bko w wywiadzie opublikowanym w poprzednim numerze JazzPRESSu t\u0142umaczy\u0142 zreszt\u0105: \u201eAbstrakcyjne procesy tw\u00f3rcze rzadko dzia\u0142aj\u0105 wed\u0142ug konkretnego przepisu, na zasadzie: ten akord symbolizuje maszeruj\u0105ce mr\u00f3wki, a ta melodia opisuje kwitn\u0105cy kwiat\u201d. Impresyjny charakter tej muzyki wynikn\u0105\u0142 z pewno\u015bci\u0105 z du\u017co wi\u0119kszej swobody wykonawczej i odwa\u017cniejszego operowania przestrzeni\u0105 wzgl\u0119dem poprzednich dokona\u0144 Beat Freaks, chocia\u017c wyst\u0119puje tu nadal bardzo wyra\u017any podzia\u0142 na dziewi\u0119\u0107 kompozycji i cztery zupe\u0142nie spontanicznie nagrane fragmenty. Na nieco bardziej eksperymentaln\u0105, otwart\u0105 form\u0119wp\u0142yw mia\u0142a r\u00f3wnie\u017c zmiana na posterunku kontrabasisty \u2013 Paw\u0142a Grzesiuka zast\u0105pi\u0142 do\u015bwiadczony Sycylijczyk Flavio Gullotta. Ju\u017c od pierwszych d\u017awi\u0119k\u00f3w otwieraj\u0105cego album Caldera de los Cuervos wycofanym, nerwowym skrzypieniem i chropowatymi teksturami nadaje on ciemniejszy, gro\u017any ton ca\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Tematy takie jak Elephant Song i One of the Last Derkacz skoncentrowane s\u0105 na prostej, lecz niepopadaj\u0105cej w naiwno\u015b\u0107 afirmacji harmonijnego, sielankowego pi\u0119kna. Zw\u0142aszcza ciep\u0142y, nostalgiczny charakter pierwszej z tych kompozycji przywodzi na my\u015bl obraz wielkiegoz\u0142otego s\u0142o\u0144ca, kt\u00f3re zachodzi nad sawann\u0105, przynosz\u0105c ulg\u0119 po upalnym letnim dniu. W snuj\u0105cym si\u0119 lekko Derkaczu wi\u0119cej jest natomiast tajemnicy, pojawiaj\u0105 si\u0119 w nim r\u00f3wnie\u017c nagrania terenowe zawieraj\u0105ce charakterystyczny g\u0142os tytu\u0142owego ptaka. Z podobnego patentu The Beat Freaks korzystaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c ca\u0142kiem umiej\u0119tnie w Rustling Leaves, Turning Wheels \u2013 mocno przybrudzony tenor Licaka przedrze\u017ania si\u0119 z modulowan\u0105 t\u0142umikami tr\u0105bk\u0105 Alessiego, a t\u0119 instrumentaln\u0105 wymian\u0119 zda\u0144 stara si\u0119 z\u0142agodzi\u0107 schowany na drugim planie szum morza.<\/p>\n\n\n\n
Sam Licak na wy\u017cyny wspina si\u0119 w pe\u0142nym pulsuj\u0105cego pod sk\u00f3r\u0105 zagro\u017cenia Quakes in Fukuoka. Krzykliwym saksofonem przecina harmonijn\u0105, acz nerwow\u0105 gr\u0119 reszty zespo\u0142u, korzysta z rozp\u0142ywaj\u0105cych si\u0119 pog\u0142os\u00f3w, a swoim zachrypni\u0119tym brzmieniem zbli\u017ca si\u0119 nawet do tonu Archiego Sheppa. Mroczniejsze oblicze grupy prezentuje te\u017c Mutating the Next Seed, kt\u00f3re z wolno rozkr\u0119caj\u0105cej si\u0119 psychodelii i gitarowej mgie\u0142ki zmierza ku jasnemu, optymistycznemu finiszowi. Jedynym nieporozumieniem jest z kolei quasi-funkowy Lifeline z absolutnie nieudan\u0105 rapow\u0105 melorecytacj\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Ta wizja muzycznego dialogu z natur\u0105 ostatecznie wypada ca\u0142kiem przekonuj\u0105co, cho\u0107 chwilami mo\u017ce nieco zbyt grzecznie. W kooperacji ze szczeci\u0144skim sk\u0142adem bardzo dobrze poradzi\u0142 sobie Alessi, kt\u00f3ry na przestrzeni ca\u0142ego albumu gra du\u017co ciekawiej i odwa\u017cniej ni\u017c cho\u0107by na wydanej mniej wi\u0119cej w tym samym czasie przez Clean Feed p\u0142ycie Lovely Music kwartetu Simona Nabotova. Tr\u0119bacz organicznie wtopi\u0142 si\u0119 w brzmienie zespo\u0142u, kt\u00f3ry ani jego obecno\u015bci nie przyt\u0142oczy\u0142, ani nie ograniczy\u0142 si\u0119 do roli akompaniuj\u0105cej, co s\u0142ycha\u0107 zw\u0142aszcza w naszpikowanym solowymi partiami Broken. Mechanics of Nature to bardzo nastrojowa, czu\u0142a, oddychaj\u0105ca muzyka i z pewno\u015bci\u0105 najciekawsza pozycja w dorobku The Beat Freaks.<\/p>\n\n\n\n
Mateusz Sroczy\u0144ski<\/p>\n\n\n\n